Nota penuh: 8.2 Perlembagaan, Pembesar dan Legasi
Semua nota subtopik ini dalam satu halaman — sesuai untuk ulang kaji pantas.
Undang-undang Tubuh: Perlembagaan Anti-Penjajah 📜
- 14 April 1895: Sultan Abu Bakar isytihar Undang-Undang Tubuh Kerajaan Johor 📜
- Johor = negeri Melayu PERTAMA ada raja berperlembagaan! 🥇
- 2 November 1911: Sultan Zainal Abidin III gubal Undang-Undang Bagi Diri Kerajaan Terengganu (Itqan Al-Muluk Bi Ta'dil Al-Suluk) 📖
Johor (1895) 🔒
- 64 fasal
- TAK BOLEH serah negeri
- kepada kuasa asing
Terengganu (1911) 😱
- 53 fasal
- Sultan yang serah negeri
- WAJIB turun takhta!
- Kedua-duanya jadi benteng undang-undang halang campur tangan British ✋
- Eh, tahu tak? Nama Arab perlembagaan Terengganu, 'Itqan Al-Muluk Bi Ta'dil Al-Suluk', bermaksud 'keyakinan kepada pemerintah yang berdasarkan keadilan' — perlembagaan bertulis pertama Terengganu! 🧐
Pembesar Power: Wira Pemodenan Negeri 💼
- Long Jaafar & Tengku Menteri Ngah Ibrahim: majukan Larut — bijih timah kita femes di pasaran dunia! ⛏️🌍
- Wan Muhammad Saman (PM Kedah): terusan 36 km, Alor Setar ke kaki Gunung Jerai — Kedah jadi jelapang padi! 🌾
- Dato' Muhammad Salleh bin Perang: peta lengkap PERTAMA Johor + asaskan Muar, Endau & Batu Pahat 🗺️
- Dato' Jaafar bin Muhammad (MB pertama Johor): Union Jack WAJIB kibar lebih rendah dari bendera Johor! 😎
- Pegawai British pun kena pakai uniform kerajaan Johor 👔
- Dato' Muhammad Ibrahim Munsyi ('Bapa Pendidikan Melayu Johor'): Jabatan Pelajaran 1883 + desak pendidikan wajib kanak-kanak 📚
- Hero Sarawak: Datuk Hakim Imam Abang Haji Murshidi — Madrasah al-Murshidiyyah & Sekolah Kajang (wanita belajar agama) 🕌
- Eh, tahu tak? Terusan Wan Muhammad Saman sepanjang 36 km (lebar 7.5 m, dalam 1.5 m) dibina TANPA jentera moden — hanya sistem kerah dan peralatan tradisional! 😲
Skor Akhir: Raja & Pembesar 1, British 0 (Lama Jugalah!) 🏅
- Perak
- Residen masuk 1874
- Johor
- Penasihat masuk 1914
- Terengganu
- paling lambat: 1919 — beza 45 tahun! ⏳
- Sultan Ibrahim tetap pegang falsafah 'Johor mesti jadi Johor' walau terima Penasihat Am 💯
- Kedah kekal identiti: bahasa Melayu dalam pentadbiran, kalendar Hijrah, cuti hari Jumaat! 🕌📅
- Desakan Durbar: sekolah perempuan NNMB naik 6 buah (1896) ➡️ 12 buah (1900) 👩🎓
- Benih tentera negara 🎖️: 1933: Kompeni Percubaan di Port Dickson1935: Rejimen Askar MelayuKini: RAMD, moto 'Taat Setia'! 🇲🇾
- Skim Perkhidmatan Tadbir Melayu (PTM) sejak 1910: latih anak Melayu jadi pentadbir 👑
- Hasilnya: institusi beraja kekal terpelihara sampai hari ini!
- Eh, tahu tak? Rejimen Askar Melayu bermula dengan hanya 25 anggota Kompeni Percubaan yang berbaris di Port Dickson pada 18 Julai 1933 — itulah benih tentera negara kita! 🪖