Nota penuh: 3.2 Perjanjian Pangkor & Pembentukan NNMB
Semua nota subtopik ini dalam satu halaman — sesuai untuk ulang kaji pantas.
Perjanjian Pangkor 1874 & Sistem Residen 📜
- Pangkor 1874 = perjanjian PERTAMA British dengan negeri Melayu — atas kapal HMS Pluto! 🚢
- Syarat: Raja Abdullah jadi Sultan Perak + terima Residen British 👑
- Nasihat Residen WAJIB dipatuhi — kecuali agama Islam & adat Melayu ⚖️
- Domino effect — package sama 🎯: Sungai Ujong 1874Selangor 1875Pahang 1887
- Birch
- Residen pertama Perak
- Davidson
- Residen pertama Selangor
- Martin Lister
- Residen pertama N. Sembilan
- Rodger
- Residen pertama Pahang
- Hafal BDLR untuk senarai Residen pertama! 🧠
- Kesan: sultan hilang kuasa pentadbiran & cukai; pembesar diganti pegawai British; jabatan cara Barat masuk 🏢
- Eh, tahu tak? British berkuasa PENUH ke atas pungutan cukai di Perak di bawah Perjanjian Pangkor — duit memang matlamat utama! 💰
Pembentukan NNMB 1896 🤝
- NNMB = Perak + Selangor + N. Sembilan + Pahang (Perjanjian Persekutuan 1895) 🤝
- Dikenali juga sebagai Persekutuan 1896 📅
- Pusat pentadbiran: Kuala Lumpur, diketuai Residen Jeneral 🏙️
- K — Kelemahan
- Sistem Residen ada masalah
- S — Seragamkan
- pentadbiran semua negeri
- K — Keselamatan
- negeri-negeri dijaga
- P — Pahang
- masalah kewangan 📉
- 4 faktor pembentukan — hafal 'KSKP'! 🔑
- Pahang 'bankrap': hasil RM106,743, belanja RM231,913 (1895) — Perak & Selangor kena tampung! 📉
- Residen dulu terlalu bebas & berkuasa (takde garis panduan) — British nak pusatkan kawalan 🎛️
- Eh, tahu tak? Warna bendera NNMB mewakili empat negeri anggotanya — Perak, Selangor, Negeri Sembilan dan Pahang! 🚩
Pentadbiran NNMB: Majlis & Durbar 👑
- Piramid kuasa NNMB 📊: Pesuruhjaya Tinggi BritishResiden Jeneral (di KL)4 Majlis Mesyuarat Negeri
- Frank Swettenham: Residen Jeneral pertama (1896-1900) 🎩
- Swettenham naik pangkat jadi Pesuruhjaya Tinggi (1901-1903) 📈
- Majlis Mesyuarat Negeri hilang taring — kuasa perundangan pindah kepada Residen Jeneral 😬
- 1909: Majlis Mesyuarat Persekutuan ditubuhkan — raja cuma 'ahli biasa', kewibawaan terhakis! 📉
- Durbar (persidangan Raja-raja Melayu) pertama: Kuala Kangsar 1897 — asal usul Majlis Raja-Raja! 🏰
- Eh, tahu tak? Ahli Majlis Mesyuarat Persekutuan 1909 termasuk 4 Ahli Tidak Rasmi — 3 orang Eropah dan 1 orang Cina, selain 4 Raja Melayu dan 4 Residen! 🧮