Langkau ke kandungan
Peta LevelBab 1 · 1.2

Indeks

1.2 Hukum Indeks

Kuasa besar, tulisan ringkas — level up nombor awak!

Langkah 1/6

1Hukum Darab & Bahagi (Asas Sama)

  • DARAB ×

    • Tambah indeks
    • aᵐ × aⁿ = aᵐ⁺ⁿ
    • 2³ × 2⁴ = 2⁷

    BAHAGI ÷

    • Tolak indeks
    • aᵐ ÷ aⁿ = aᵐ⁻ⁿ
    • 4⁵ ÷ 4² = 4³
  • Asas berlainan? Kumpul asas sama dulu: m³ × n² × m⁴ × n⁵ = m⁷n⁷ 🧺
  • Ada pekali? Kira berasingan: 2k² × 4k³ = 8k⁵ 🔢
  • Ingat a = a¹: (–3)⁴ ÷ (–3)² ÷ (–3) = (–3)⁴⁻²⁻¹ = –3 ☝️

Contoh — cuba dulu, baru intai!

Ringkaskan 25x²y³ ÷ 5xy.

Check Kilat — faham ke tak?

Ringkaskan 2³ × 2⁴.

Nota penuh: 1.2 Hukum Indeks

Semua nota subtopik ini dalam satu halaman — sesuai untuk ulang kaji pantas.

Hukum Darab & Bahagi (Asas Sama)

  • DARAB ×

    • Tambah indeks
    • aᵐ × aⁿ = aᵐ⁺ⁿ
    • 2³ × 2⁴ = 2⁷

    BAHAGI ÷

    • Tolak indeks
    • aᵐ ÷ aⁿ = aᵐ⁻ⁿ
    • 4⁵ ÷ 4² = 4³
  • Asas berlainan? Kumpul asas sama dulu: m³ × n² × m⁴ × n⁵ = m⁷n⁷ 🧺
  • Ada pekali? Kira berasingan: 2k² × 4k³ = 8k⁵ 🔢
  • Ingat a = a¹: (–3)⁴ ÷ (–3)² ÷ (–3) = (–3)⁴⁻²⁻¹ = –3 ☝️

Contoh

Ringkaskan 25x²y³ ÷ 5xy.

  1. Pekali: 25 ÷ 5 = 5
  2. x: x²⁻¹ = x¹
  3. y: y³⁻¹ = y²

Jawapan: 5xy²

Cara ingat: Darab = tambah, bahagi = tolak. Kalau darab dapat lebih banyak faktor (tambah), kalau bahagi faktor kena potong (tolak).

Kuasa Dikuasakan

  • Kuasa atas kuasa? Darab indeks: (aᵐ)ⁿ = aᵐⁿ, jadi (3²)⁴ = 3⁸ ✖️
  • Kuasa masuk setiap faktor: (aᵐbⁿ)ᵠ = aᵐᵠbⁿᵠ — (p²q³r)⁴ = p⁸q¹²r⁴ 📦
  • Pecahan pun sama: (aᵐ ÷ bⁿ)ᵠ = aᵐᵠ ÷ bⁿᵠ 🍰
  • Pekali kena kuasa juga: (5m⁴n³)² = 5²m⁸n⁶ = 25m⁸n⁶ ⚠️
  • Semak: (4²)³ = (4³)² — dua-dua 4⁶, benar! ✅

Contoh

Permudahkan (2 × 3⁴)².

  1. Kuasakan setiap faktor: 2² × 3⁴⁽²⁾
  2. = 2² × 3⁸

Jawapan: 2² × 3⁸ (atau 4 × 6 561 = 26 244)

Tip Power! Kesilapan klasik SPM: (2x³)⁵ = 2x¹⁵ SALAH. Yang betul: 2⁵x¹⁵ = 32x¹⁵. Pekali pun kena kuasa!

Indeks Sifar & Indeks Negatif

  • a⁰
    = 1 untuk semua a ≠ 0
    a⁻ⁿ
    = 1/aⁿ — salingan
    1/a⁻ⁿ
    = aⁿ — contoh: 1/8⁻⁵ = 8⁵
    (a/b)⁻ⁿ
    = (b/a)ⁿ — flip pecahan!
  • Bukti a⁰ = 1: 2³ ÷ 2³ = 2⁰, dan bahagi diri sendiri = 1 🧠
  • Contoh salingan: 2⁻² = 1/2² = ¼ 🔄
  • Awas: 2a⁻ⁿ = 2/aⁿ, bukan 1/(2aⁿ) — hanya a kena kuasa negatif! ⚠️

Contoh

Nyatakan 2m⁻³ dalam bentuk indeks positif.

  1. Indeks negatif hanya pada m, bukan pada 2
  2. m⁻³ = 1/m³

Jawapan: 2/m³

Cara ingat: Indeks negatif = "pindah rumah": atas turun bawah, bawah naik atas — tanda negatif hilang bila pindah!

Indeks Pecahan: Punca Kuasa

  • a¹⁄ⁿ = ⁿ√a — punca kuasa ke-n: 64¹⁄³ = ∛64 = 4 🌱
  • Umum: aᵐ⁄ⁿ = ⁿ√aᵐ = (ⁿ√a)ᵐ — 64²⁄³ = (∛64)² = 16 🎯
  • Boleh juga: aᵐ⁄ⁿ = (aᵐ)¹⁄ⁿ = (a¹⁄ⁿ)ᵐ — semua jawapan sama 🤝
  • Kira tanpa kalkulator: 16³⁄⁴: Punca dulu: ⁴√16 = 2Kuasa kemudian: 2³ = 8
  • Nombor jadi kecil, senang kira: 9⁵⁄² = (√9)⁵ = 3⁵ = 243 💪

Contoh

Hitung nilai 16⁵⁄⁴.

  1. Punca dulu: ⁴√16 = 2
  2. Kuasa kemudian: 2⁵ = 32

Jawapan: 32

Cara ingat: Bawah pecahan = punca, atas pecahan = kuasa. "Bawah tanah ada akar (root), atas ada kuasa!"

Selesaikan Persamaan Indeks (Skill SPM!)

  • Kunci emas: aᵐ = aⁿ → m = n; aᵐ = bᵐ → a = b 🗝️
  • Resipi 3 langkah: Tukar semua ke asas sama (faktor perdana: 2, 3, 5)Gabung jadi satu kuasa kiri & kanan (hukum indeks)Samakan indeks, selesaikan persamaan (linear/kuadratik)
  • Hafal kuasa kecil: 9 = 3², 27 = 3³, 8 = 2³, 16 = 2⁴ 🧠
  • Siap? Ganti balik x dalam persamaan asal — free markah kepastian! ✅

Contoh

Hitung nilai x bagi 3ˣ × 9ˣ⁺⁵ ÷ 3⁴ = 1.

  1. Tukar asas sama: 9ˣ⁺⁵ = 3²⁽ˣ⁺⁵⁾ dan 1 = 3⁰
  2. 3ˣ × 3²ˣ⁺¹⁰ ÷ 3⁴ = 3⁰
  3. Gabung indeks: 3ˣ⁺²ˣ⁺¹⁰⁻⁴ = 3⁰, jadi 3³ˣ⁺⁶ = 3⁰
  4. Samakan indeks: 3x + 6 = 0

Jawapan: x = –2

Tip Power! Nampak nombor macam 4, 8, 16, 32 dalam satu soalan? Semuanya kuasa 2 — tukar semua kepada asas 2 dan soalan jadi mudah gila.

1.2 Hukum Indeks — Nota Matematik Tingkatan 3 · JomSkorMatriks